Olimpika torĉo sur Ĉomolungma

La olimpika torĉo atingis hieraŭ Ĉomolungma (video fonto - ĉina CCTV televido), la plej alta pinto el la mondo (8848 aŭ 8850 metrojn laŭ okcidentanoj, 8844,43 metrojn laŭ ĉinoj). La unua kaj lasta torĉoportantoj estis tibetaj virinoj. Lha gjalo! ["La dioj venkis" - tion diras la tibetanoj kiam ili atingas gravan destinacion]. Kvankam multaj tibetanoj el diasporo oponis tiun ĉi veturon de olimpika torĉo, mi kredas ke ja ĝi estis bona okazo de paca kaj amikeca mesaĝo por ĉiuj popoloj el la mondo.
La personoj sen oksigenmaskoj videblaj en la video devas esti plejparte tibetanoj, multe pli bone adaptitaj en medio kun malalta aerpremo. Unu el la torĉoportantoj ekkriis en la angla "One world, one dream!" ["Unu mondo, unu revo"]. Tiu ĉi povas esti interpretata ambaŭdirekte, kiel slogano por Tibeto aŭ por Ĉinio, sed li haltis tie kaj ne aldonis "one China" ["unu Ĉinio"]... Ni povas memori la sloganon de protestantoj por Tibeto: "Unu mondo, unu revo: sendependa Tibeto". Oni eble neniam scios la veron pri kion li volis diri, sed la preĝflagetoj kiuj videblis ĉie diras multe pri la respekto de la montgrimpantoj por Tibeto kaj tibeta kulturo. Kaj la fakto ke la unua kaj la lasta portantoj estis tibetaninoj certe ne estis ŝanca. Eble pli bonaj tagoj alvenas por la homoj de sur la monda tegmento.
Raporto.info ankaŭ havas artikolon pri la evento (Lazuraĉielo).
En Tibeto mem, samtage, la protestoj ne tute ĉesis. Pli ol 2 km da flagoj kun protestoj por sendependo de Tibeto estis ligitaj en areo proksime de monaĥejo en Kham [Ĥam] (orienta Tibeto). La aŭtoritatuloj sendis personojn por "patriota reedukado" de la 300 monaĥinoj el la loka monaĥejo, sed la tibetaninoj estis jam forlasintaj la areon kaj la senditoj trovis neniun por "reeduki". (Fonto: Tibetcustom en la angla).

Maltoleremo de ĉinoj

Jen kio okazas en areoj kie Ĉinio havas kontrolon, kiel Hong Kong. Supozeble Hong Kong estas daŭre demokrata areo, kie iu ajn povas pace esprimi sian opinion. Ĉu vere? La malgranda grupo kiu deziris subteni la liberecon de la tibetaj civitanoj estis atakita far la "patriotaj" ĉinoj kiuj atendis la olimpikan torĉon ĉi sabate. La 21-jara filosofio studentino Christina Chan (pri kiu mi jam parolis ĉi tie) kaj la aliaj de ŝia grupo estis forprenitaj far la polico kaj forportitaj en areo for de la olimpika torĉo vojo, ĉar la policanoj ne plu povis garantii ilian sekurecon tie. Ili estis tuj liberigitaj, sed estis jam tro malfrue por iu ajn protesto fronte de la olimpika torĉo. La video en la angla estis prenita de ĉi tie.
En alia evento, okcidenta protestanto estis batita per tomatoj kaj ovoj kiam li pasis fronte de subtenantoj de Ĉinio. Alia video kiu montras pli da bildojn el la eventoj el Hong Kong troviĝas tie ĉi sur dailymotion.com.
Ankaŭ dimanĉe, la dialogo inter reprezentantoj de la Tibeta Ekzila Registraro, sendidaj far Dalai Lama kaj la ĉina registraro haltis post nur kelkaj horoj, sen progreso, sed la ambaŭ flankoj decidis havi alian interparoladon estonte.
Mi admiras kaj amas la ĉinan lingvon kaj kulturon. Sed se tiu ĉi tipo de registraro daŭre regos Ĉinion, kaj se Ĉinio fariĝos pli kaj pli potenca, la personoj en la okcidenta mondo baldaŭ ne plu kuraĝos diri ion negativon pri Ĉinio pro timo esti punitaj. La fenomeno jam ekzistas. Mi nur donos ekzemplon pri youtube.com: se vi kuraĝas diri ion ajn kio ne estas tute pozitiva pri Ĉinio en komentoj al videoj, baldaŭ aro da ĉinoj etikedos viajn komentojn kiel negativaj kaj ili estos pli malfacile videblaj. Same, ĉiuj komentoj laŭdante Ĉinion estos taksataj pozitive. Se tiuj "patriotoj" estas simplaj uloj aŭ ĉinaj policanoj, malfacilas ekscii. Sed forta kampanjo por pozitiva imaĝo de Ĉinio jam ekzistas sur interreto. Kaj en tute maltolerema maniero, per pura uzo de forto.

La nekredebla voĉo de Sonam Wangmo

Jen alia kanto en la interpretado de Sonam Wangmo, ĉi foie en la ĉina lingvo. Mi ne povas kredi ke ŝi ankoraŭ ne estas fama tutmonde, kun tia voĉo. Sed probable ke la ĉinoj mem ne volas famigi ŝin tro. Ne estus bone por la ĉina registraro se kantistino el la "naciaj malplimultoj" fariĝis la plej fama voĉo el ilia lando...
Sed mi kredas ke iu ajn tibetano estus fiera aŭdi ŝian muzikon. Ŝi faras pli por ŝia popolo ol ĉiuj violentaj manifestaciantoj el la mondo.

Protestoj en Hong Kong

Certe, la protestoj por Tibeto (kaj kontraŭ la olimpika torĉo) en Hong Kong ne estis tiom impresaj kiel tiuj en Londono, Parizo, San Francisco kaj eĉ Seoul. Sed mi trovis la foton de la belaspekta studentino Christina Chan [Kristina Ĉan] kun la tibeta flago tre interesa kaj inda aperigi sur mia blogo (fonto - Agentejo Franca Gazetaro). Bedaŭrinde, pro la manko de opinio libereco en Hong Kong, la aro de Ĉinio apogantoj provis ataki ŝin kaj ŝi estis ŝirmita far polico kaj forportita el la areo en polica veturilo. Mi ne povas ol respekti kaj aprezi ŝian kuraĝon subteni la lukton por esprimlibereco en tiaj malfacilaj kondiĉoj.
Intertempe, Ĉinio jam kondamnis 30 tibetanojn partoprenintajn la violentoj el marto al punoj ekde 3-jara ĝis dumviva prizono. Ĉinio asertas ke la nombro de mortintoj estas 22, plejparte ĉinoj, dum la tibeta diasporo insistas pri 203 viktimoj, plejparte tibetanoj. Pli ol du mil personoj estis jam arestitaj tra Ĉinio kaj atendas esti kondamnitaj far la ĉinaj tribunaloj.
Ankaŭ, la ĉina skipo kiu portas la olimpikan torĉon al Ĉomolungma (Everesto) ŝajnas havi problemojn kun la vetero. Tial, ĉiuj fremdaj alpinistoj kiuj intencas grimpi la plej altan pinton estas nuntempe blokitaj far la nepalaj aŭtoritatoj en ilia tendumaro ĝis kiam la ĉinaj alpinistoj sukcesos la montgrimpadon.

Esperantistoj en Tibeto

En la apuda foto vidiĝas Tenzin Gyatso (la 14-a Dalai Lama) kun ekzemplero de la esperanta versio de "Tinĉo en Tibeto"... La okazo de la foto estas priskribita en la Esperanta Vikipedio:
La Dalai-lamao en 2006 transdonis la premion "Lumo de vero" al fondaĵo Hergé pro la bildrakonta verko Tinĉjo en Tibeto. Lige kun la ceremonio, Dalai-lamao disdonis al la ĉeestantoj ekzemplerojn de la esperantlingva eldono de la verko. Esperantistoj ŝajne ne ĉeestis dum la ceremonio, sed laŭ neesperantista ĉeestinto, la esperanta versio estis disdonita "kun la espero, ke iam ni ĉiuj parolos la saman lingvon". La premio "Lumo de vero" estas disdonata ĉiujare de la Internacia Kampanjo por Tibeto. Ĝin ricevas personoj kaj institucioj, kiuj faris "signifajn kontribuojn al la tibeta batalo por homaj rajtoj kaj libereco".
Mi provis, dum la lastaj tagoj, trovi ion ajn pri la ekzisto de tibetaj esperantistoj. Ĉar iutempe venonte mi intencas voiaĝi Tibeten, mi ŝatus ekkoni samideanojn kiuj vivas tie. Bedaŭrinde, miaj serĉoj per "google" ne proviĝis tre fruktodonaj. La solan tekston menciante pri tibetaj esperantistoj venas el ĉina esperanto publikaĵo el 2004 (Homa Familio, no. 4):
Tibetaj esperantistoj
Dekses tibetaj studentoj de la Pekina Tibeta Mezlernejo jam lernas Esperanton tri monatojn. Ili venis al tiu-ĉi UK. Kvankam ili estas ankoraŭ komencantoj, ili kuraĝe faras simplajn demandojn kaj respondas demandojn de aliaj partoprenantoj per nia lingvo. Iliaj belaj tibetaj vestoj interesas multajn esperantistojn. La sci-vol-emaj esperantistoj demandis pri Tibeto, tibeta kulturo, tibeta nomo, ktp., kaj fotas kune kun ili. Raportis Zheng Bocheng KN 421
La tuta publikaĵo legeblas sur la adreso http://www.espero.com.cn/z-uk-2004/04z-03k/4.doc
Se iu el miaj legantoj konas tibetan esperantiston, mi tre ĝojus ekkoni lin/ŝin.
Morgaŭ estas grava tago pot mia scienca esploro. Mi esperas ke ĉio funkcios bone kun mia eksperimento.

Denove iom da tibeta muziko - Kunga Phuntsok

La titolo "Yi re kyo" signifas "Menso de malĝojo". Kunga Phuntsok kantas pri la lasta Panchen Lama, malliberigita de ĉinoj por 15 jaroj. Kiam en 1989 protestoj ekis en Tibeto, freŝe liberigita, li deklaris sian subtenon al Dalai Lama. Du tagojn poste li mortis, venenigita. Lia aĝo - 51 jaroj.
La kanto estis elektita kiel la plej bona de 2007 al festivalo de Tibetaj Muzikaj Premioj.

Freŝaj violentoj en Tibeto

La 4-an de aprilo, fontoj: BBC, Xinhua, http://www.tchrd.org/
Novaj violentaj protestoj ekis en tibeta areo el la okcidenta Ĉinio, lasante almenaŭ unu registaran oficiston serioze vundita, la ŝtata amaskomunikilo de Ĉinio Xinhua raportas.
La Xinhua novaĵagentejo ankaŭ raportis ke la protestoj ekis ĵaŭde, proksime de registaroficejo en Garze, provinco Sichuan kie grupo de monaĥoj amasiĝis en paca protesto por liberigi du arestitajn kolegojn. Tibetaj ekzilitaj grupoj raportis ke la polico pafis en la aro da homoj, mortigante almenaŭ 8 personojn.
La Tibeta Centro por Homaj Rajtoj kaj demokratio raportas:
En Tsolho, provinco de Qinĝai, tibetanoj marĉis kaj preĝis.
Monaĥinoj el la distrikto de Tahu ankaŭ havis preĝsesion por la tibetanoj mortintaj en la antaŭnelongaj protestoj.
En Amdo Ngaba, du monaĥoj memortigis por protesti kontraŭ la ĉina registara subpremado de iliaj kulturaj rajtoj.

La foto (fonto tchrd.org) montras grandan militan konvojon en la distrikto de Sertha, Tibeta Aŭtonoma Prefekturo de Kardze, provinco Sichuan.
Intertempe la akceso de turistoj en Tibeto daŭras esti malpermesata kaj la akceso de fremdaj ĵurnalistoj estas strikte kontrolita kaj limigita far de la ĉinaj aŭtoritatoj.

Originala propagando

Parachutisme film "Pour un tibet libre"
Uploaded by tandemparachutisme

Mi ne ŝatas ĝenerale la propagandajn videojn, sed tiu ĉi estas vere originala - belaj bildoj kaj bela muziko: paraŝutistoj kun la flago de Tibeto. Estis simbola gesto levi ĝin en aero 3650 metrojn supre de la marnivelo, la sama alto kiel Lhasa, la ĉefurbo de la Monda Tegmento. Miaopinie, la video estas belega paca mesaĝo, povintus esti la flago de iu ajn lando. Sed ĉi okaze estis la flago de Tibeto tiu kiu iomete ĵaluzigis min...

Raporto.info funkcias denove

Hodiaŭ mi kontrolis denove la adreson de raporto.info kaj konstatis kun plezuro ke la adreso denove funkcias. Freŝaj novaĵoj mankas por momento, sed mi esperas vidi ilin baldaŭ. Kaj ne, NE estas ruzo por la unua de aprilo (bonvolu kontroli la adreson kaj vidu ke la retejo estas denove akcesebla).
Lastaj novaĵoj el Tibeto: en la ĉina provinco Sichuan, la polico arestis dum la lastaj du tagoj 572 monaĥojn el la Kirti Monaĥejo.

Libroj por lerni la tibetan lingvon kaj historion

Mi aĉetis pli da librojn por lerni la tibetan lingvon, "Lernolibro de norma tibeta" kaj
"Tibeta-angla vortaro" (mi ŝatus uzi esperantajn materialojn, sed ili ne troveblas...).
La lernolibro ne malmultekostas, sed ankaŭ enhavas du diskojn kun la aŭdio parto de ĉiuj lecionoj kaj koloraj ilustraĵoj. Probable la plej bona kiu troveblas. Mi esperas ke post kelkaj monatoj mi estos sufiĉe flua. La skribmaniero estas pli facila ol ŝajnas unuavide. La sola problemo kun ĝi estas ke la skribo ne estas tute fonetika. La tibeta skribo estis normigita ĉirkaŭ la jaroj 700 kaj restis neŝanĝita ĝis hodiaŭ. Intertempe, la tibeta lingvo suferis ŝanĝojn...

La libro pri la historio de Tibeto estis verkita de ĵurnalisto kiu elspezis multajn horojn parolante kun Dalai Lama. Do, estas, ni povus diri, la "oficiala vidpunkto" pri la Tibeto historio el la vidangulo de la spirita estro de la lando.
Intertempe, la silento malsupreniris pli-mapli sur la Monda Tegmento. La internaciaj novaĵoj ne plu mencias ĝin, la arestoj daŭras, eble estas pli da protestoj, eble estas kvieto. Malfacilas ekscii kio okazas nun tie.

Mistera foto el Tibeto

Mi trovis tiun ĉi foton sur la retejo de http://buddhism.kalachakranet.org/chinese-orchestrating-riots-tibet.htm
Mi ne certas pri la dato de la bildo, probable estas pli malnova ol la Tibetaj protestoj. Nature, miaj demandoj estas la jenaj:
1. Kion faras la ĉinaj soldatoj kun tibetaj monaĥaj uniformoj?
2. Kial ilia hararanĝo estas simila al la preskaŭ kalva hararanĝo de la tibetaj monaĥoj?
Nun mi ne plu certas pri la "monaĥoj" kiuj estis montritaj televide ĵetante ŝtonojn kontraŭ la polico en Lhasa. Ĉu ili estis monaĥoj aŭ ĉinaj soldatoj? Kiel pruvi la veron aŭ la malveron de la afero? La foto certe dubigas iun ajn...
*****
3-an de aprilo: Intertempe pruviĝis ke la soldatoj ja pertoprenis kiel figurantoj por filmo kie oni bezonis multajn monaĥojn. Ili estis ŝparrolantoj por la filmaĵoj. Do, nenio malkutima pri ĝi! SED! Kiu certus ke la ĉina registaro ne uzis tian taktikon? Mi vidis foton de homo kun bajoneto kaj senarma virino surstrate en Lhasa, dum la violentoj. La ĉinaj policanoj cirklis la inon por aresti ŝin, sed ne la ulon... Ĉu la ulo ne estis ja mem policano pretendante protesti kontraŭ la ĉina ĉeesto en Tibeto?

Novaj protestoj ekas en Tibeto

La 29-an de marto 2008
Dum fremdaj diplomatuloj visitas Lhasa kaj Tibeto, protestoj ĵus ekis ĉe du monaĥejoj en Lhasa, unu el ili estante la monaĥejo de Ramoche, kie la ĉinaj aŭtoritatoj forte intervenis pli frue ĉi monate.
La Tibeta Registaro en Ekzilo ankaŭ reportas ke protestoj ekis ĉe alia budhana loko.
Intertempe, la ĉinaj aŭtoritatoj raportas ke oni donos monon al la viktimoj de la protestoj. La familioj de 18 civiluloj ricevos ĉiu po 28500 dolarojn.
*



Intertempe mi daŭras mian studadon de la tibeta lingvo, per libroj kaj komputilprogramoj.
La ĉefa problemo de Tibeto estas la demografia ŝango de la regiono per alveno de multaj ĉinoj. Kiel Dalai Lama mem diras, tio riskas perdigi la kulturon kaj identecon de tibetanoj.
Aliflanke dirite, sendependa Tibeto, sen reala ekonomio kaj milita forto ne helpus la tibetanojn, ĉar tiu lanto estus tre facile ensklaviĝi far okcidentaj potencoj... La meza vojo, pri kiu parolas la spirita estro de Tibeto, kun pli larĝa aŭtonomia por la tuta historia regiono de Tibeto kaj strikta kontrolo de la ĉina enmigrado, ŝajnas esti la plej bona solucio por ĉiu kiu legis iomete pri la historio kaj kulturo de la Monda Tegmento.
Multaj okcidentanoj krias "Free Tibet!" ("Liberigu Tibeton!"), sed ĝenerale ili tute ne scias pri kion ili parolas. Se iu volas vere helpi Tibeton, la plej bona maniero estas lerni la tibetan lingvon, lerni pri la tibetan kulturon kaj poste lernigi aliajn pri ili. Se ni volas vere helpi savi la tibetan kulturon, ni mem devas fariĝi tibetanoj. Estas malfacila entrepreno kaj tre malmultaj kuraĝas provi realigi ĝin.

Tibetaĵoj en mia hejmo - "Made in China" ("Farita en Ĉinio") skribitas eĉ sur ili!

Mi aĉetis interrete tri belajn insignajn flagetojn de Tibeto. Kiel probable ĉiuj scias, la simbolo de la tibeta flago estas malpermesata en Ĉinio, speciale ekde 1959, kaj estas kontraŭleĝe montri aŭ posedi ĝin publike aŭ private sur ties teritorio.
Sed surprize, kiam la flagoj alvenis, mi legis sur la plastika kovrilo la nun mondkonatan mantraon - "Made in China" ["Farita en Ĉinio"]. Do, mi persone scivolas - kie en Ĉinio tiuj ĉi flaget-insignoj fabrikatas? Ĉu la graveco de ekonomiaj aferoj superas la gravecon de politiko? Mi tre scivolus aŭdi eksplikon de persono kiu povus helpi.

Mi ankaŭ aĉetis tibetan flagon, sed tiu, ne surprize, havis sur ĝi la skribaĵon "Made in Taiwan" ["Farita en Taivano"]. La foto datas de la pasinta vendredo, kiam mi ankaŭ estis suferanta de terura malvarmumo kiu prizonigis min en la hejmo por kvar tagoj...

"Tibeto ne estas libera!"

La 26-an de marto (Fontoj - BBC kaj CNN)
La vizito de fremdaj ĵurnalistoj en Lhasa (sed ne ĵurnalistoj de BBC, CNN, ABC, CBS aŭ aliaj gravaj televidstacioj el okcidento) ŝajnis iri glate kaj sen incidentoj, ĝis kiam ili alvenis ĉe la templo de Jokhang [Ĝjokang].

Ĉirkaŭ 30 monaĥoj aperis fronte de la ĵurnalistoj kaj kriis sloganojn defendante Dalai Lama.
Unu monaĥo kriis "Tibeto ne estas libera, Tibeto ne estas libera!", poste li komencis plori, la ĵurnalisto de AP, Charles Hutzler, reportis. Alia monaĥo aldonis ke la revoltoj de la 14-an de marto tute ne rilatis kun Dalai Lama. La monaĥoj diris ke oni ne permesis al ili eliri el la templo ekde la violentoj.
La registaraj reprezentantoj tuj petis la ĵurnalistojn foriri kaj provis tiri ilin far de la templo.
La ĵurnalistoj reportis ke la tibeta areo de la urbo aspektas kiel post milito, kun la flaro de brulo ankoraŭ forta post du semajnoj, dum la areo loĝata de ĉinoj havas pli-malpli normalan vivon.

Tibeto - la 25-an kaj 26-an de marto

Post la protesto de monaĥoj el distrikto Drago (ĉine: Luhuo xian), provinco de Shichuan de la 24-a de marto kiu rezultis en la morto de unu monaĥo kaj grava vundiĝo de alia (kaj, laŭ ĉinaj aŭtoritatoj ankaŭ en la morto de policano), je la 25-a de marto, monaĥoj de Drango Gaden Rabten Nampargyalpeling monaĥejo organizis funebran riton por la mortinto. Post la preĝado, ĉirkaŭ 400 monaĥoj komencis pacan proteston de solidareco kontraŭ la ĉina registaro kaj ankaŭ promesis helpi unu alian kaze iuj el ili estos arestataj. Ili kriis sloganoj por reiro de Dalai Lama kaj por sendependo kaj demokratio por Tibeto.
Poste la grupo provis iri al la ĉefoficejo de la urbeto, sed estis blokita far polico. Post kelkaj horoj, la polico trudis ilin reiri monaĥejen. Nun la situacio tre tensas, probable arestoj sevkos. (Fonto: http://www.tchrd.org)
La 26-an de marto, la prezidanto de Usono, George Bush, urĝis la prezidanton de Ĉinio, Hu Jintao, havi intertraktan parolon kun la Tibeta Ekzila Registaro, por eviti pluan violenton en la regiono.

Médias pro-Tibétains. mars 2008
Uploaded by pikinez

Hodiaŭ Ĉinio permesis al kelkaj far de ĝi elektitaj okcidentaj ĵurnalistoj viziti Lhasa kaj partojn de Tibeto por montri ilin ke la situacio estas paca kaj sub kontrolo de la aŭtoritatoj. Ili estis permesitaj intervjui ĉinoj vunditaj dum la violentoj, sed ne tibetanoj. La arestoj plimultiĝis kaj la kontrolo de monaĥejoj plifortiĝis. Je la alia flanko de Himalaja, en Barato, Dharmasala, la ekzilitaj tibetanoj demandis al bojkoto de la produktoj fabrikitaj en Ĉinio.
Ankaŭ, neniu vorto oni skribis/diris en la ĵurnaloj/televidstacioj de Ĉinio pri la protestoj dum la ekflamo de la olimpika torĉo dum la 24-a de marto. La batalo por la monda opinio daŭras.

Kio okazas nun en Tibeto?

Pro la malpermeso de fremdaj ĵurnalistoj en Tibeto, neniu vere scias kio okazas tie plu. La Tibeta Centro por Humaj Rajtoj kaj Demokratio de sur http://www.tchrd.org taksas la nombron de mortintoj al 79, kun 1200 arestitoj kaj pli ol 100 personoj malaperintaj. Ankaŭ, ĝis hodiaŭ, 645 tibetanaj manifestaciantoj kapitulaciis al polico post publika apelo de ĉinaj aŭtoritatoj.
Hieraŭ, la 24-an de marto, paca protesto ekiĝis far de monaĥoj de Chokri monaĥejo kaj Ngyoe-go monaĥinejo de la urbo de Drawo, distrikto de Drago (ĉine Luhuo Xian), Tibeta Aŭtonoma Prefekturo de Kardze, provinco de Sichuan (orienta parto de Tibeto).
Kiam la polico ekis, konfrontaĵoj okazis. 18-jara monaĥo estis mortpafita kaj 30-jara monaĥo ankaŭ troviĝas en grava stato pro kuglo vundo.
Ĉinaj aŭtoritatoj ankaŭ deklaris ke policano estis mortigita en la protesto.

Intertempe okazis la ceremonio de olimpika torĉo ekbruligo kaj kelkaj aktivuloj provis montri fronte de kamerao flageton kun mankatenoj anstataŭ olimpikaj cirkloj. Ili sukcesis por mallonga tempo vidiĝi sed ne perturbis la proteston. La parolado de la ĉina reprezentanto daŭris sen interompo. La departo de la olimpika torĉo ankaŭ ne okazis sen problemoj, kelkaj personoj protestis kontraŭ Ĉinio kaj provis halti la personon kurantan kun la torĉo.
Intertempe oni malblokis la retpaĝaron de BBC en Ĉinio (mi ne scias se la akceso ĉe youtube ankaŭ eblas nun). Sed por turistoj kaj ĵurnalistoj, Tibeto daŭre restas malakcesebla regiono.

En Tibeto ankoraŭ okazas protestoj

Spite de la tuta blokado de akceso en Tibeto por ĵurnalistoj kaj turistoj, spite de la fortega armea kaj polica ĉeesto tie, ankoraŭ okazas protestoj.
Kelkcent tibetanoj en urbeto de Markhul-Thang en distrikto de Chentsa, provinco de Qinghai, protestis pace kontraŭ la aŭtoritatoj la 22-an de marto, kriante, inter aliaj "Vivu longe Dalai Lama" kaj "Libereco por Tibeto". Kiam polica grupo aperis, ili haltis la proteston, por eviti sangobanon.
Same, la 22-an de marto, multaj monaĥoj el la Makur Namgyaling monaĥejo ekis pacan proteston, sed estis haltitaj far polico. La sekvantan tagon oni arestis tri personoj
Hodiaŭ, la 23-an de marto, ĉirkaŭ 800 tibetanoj el la vilaĝo Lha, monaĥejo Nyarong, vilaĝo de Lowa kaj vilaĝo de Meru ankaŭ protestis kaj estis haltitaj far polico.
Granda nombro de paramilitistoj alvenis el la urbo de Seling (Xining en la ĉina) al la distrikto de Chentsa por halti la tibetanajn protestojn de tie. Ili nun patrola la stratojn en tensa etoso.
La informojn mi prenis de sur http://www.tchrd.org/
Por fini en pli esperplena etoso, jen kelkaj bildoj el dokumentario pri la religio de Tibeto filmita en 2006:

La titolo estas "Vaĵra ĉielo supre de Tibeto". Vaĵrajana estas la nomo de la tibeta branĉo de budismo. La aŭtoroj atestis fortan spiritan renaskiĝon de Tibeto, spite de la daŭre kreskanta ĉeesto de ĉinoj en la regiono. Por ĉiuj kiuj serĉas spiritan travivaĵon, mi kore rekomendas ĝin!
Tibeta vortareto:
Protesto (manifestacio) = Rnam ston 'khrom skor

Lastaj bildoj el Tibeto

Video en la franca pri la lastaj eventoj en Tibeto:

Le tibet le 21 mars 2008
Uploaded by abes1

Ankaŭ, kelkaj suplementaj filmetoj pri la protestoj, inkluzive lukto inter senarmitaj monaĥoj kaj policanoj.
En ĉiuj provincoj afektitaj far la tibetana revolto, la policbariloj plifortiĝas, la akceso de la ĵurnalistoj malpermesatas, dum la arestoj fluas. La "kulpintoj" estas indentigataj el la filmitaj bildoj kaj cirklitaj per ruĝaj circloj. Poste, kiam oni arestas ilin, ili estas devigataj subskribi "konfeson".
Jen ankaŭ video far la ĉina televido, montrante sintezo de la violentoj en Lhasa.

REBELION AU TIBET
Uploaded by noarovic

Certe, oni atenteme evitis la scenojn kie la tibetanoj estis agresitaj far armeo kaj polico kaj prezentis ilin kiel agresantoj kontraj senkulpaj ĉinaj civitanoj. Verdire, la violentoj flanke de iuj tibetanoj ne devas esti akceptataj, sed kie vere troviĝas la vero de la okazintaĵoj se ni povas vidi la faktojn nur el unu angulo? Sed ĉiukaze, la violento kaj krueleco de la bildoj estas nekredebla. Lhasa aspektis kiel post civila milito dum la sekvantaj tagoj.

Peza kvieto en Tibeto

Peza kvieto alvenis supre de Tibeto. Dum la ĉinaj aŭtoritatuloj ĉasas por la manifestaciantoj (ili jam havas liston de 21 plej serĉataj suspektoj), neniuj informoj trapasas ekstere tra la bariloj kiuj ili levis. Dum la plejparto de la mondo jam forgesis pri la problemoj de sur la monda tegmento, la polico kaj armeo silentigas, unu post alia, la lastajn regionojn kie la homoj ankoraŭ protestas por defendi ilian kulturon. La historio juĝos ilin pri la justeco de kio okazas nun. Intertempe ni, kiuj ankoraŭ zorgas pri la tibeta kulturo kaj civilizacio povas nur esperi kaj preĝi je pli bonaj tagoj kaj je paco.
Por fini en pli optimista maniero, jen video de popkanto en la tibeta lingvo:

Nomo de la grupo: Acha Tsendep, titolo de la kanto - "Make ama" (Ŝia patrino).
Kale-pe! (Ĝis revido!)

Protestoj entendiĝas en kaj ĉirkaŭ Tibeto

La ĉinaj aŭtoritatoj unuafoje publike agnoskis ke la protestoj entendiĝis en provincoj najbaraj al Tibeto.

Ne eblas ekscii kio vere okazas tie, ĉar la jurnalistoj akceso malpermesatas. Ĉinio diras ke la plejparto de la violentoj estas flanke de tibetanoj kontraŭ personoj de ĉina deveno (han).
Intertempe, kreskas la internacia premo por paca solucio al la krizo, dum, en Tajvano, pro la protestoj en Tibeto, la kandidato por prezidenteco kiu ne volas pli proksimajn ligojn kun Ĉinio havas la plej bonan ŝancon dum la baldaŭa voĉdonado.
Pli da bildoj montras kiel la armeo reagis por kontroli la protestojn:

Parto de la arestitoj estis montrataj al ĉina televido, ilia sorto ne konatas. Intertempe, miloj da ŝarĝaŭtoj kun soldatoj iras al Tibeto sur ĉiuj vojoj, armitaj per aŭtomataj pafiloj kaj preparataj por longa starado tie.